Alarm panelinde yönetici, kullanıcı, geçici ve panik kodlarının ayrı tanımlanması gerekir. Kod türlerini, kurma rutinini ve personel değişiminde izlenecek sırayı anlatıyoruz.
Alarm sisteminde her kullanıcıya ayrı kod verilir ve kodlar yetki düzeyine göre ayrılır. Tek bir ortak kodla çalışan sistemde kimin ne zaman kurduğu ya da çözdüğü anlaşılamaz, personel değiştiğinde bütün binanın kodunu değiştirmek gerekir. Panik ya da baskı kodu ise normal kodun yanında ayrı tanımlanan, sistemi görünürde çözerken merkeze sessiz bildirim gönderen ikinci bir koddur.
Kod düzeni, alarm sisteminin en çok ihmal edilen tarafıdır. Bölge planı doğru kurulmuş, dedektörler yerinde, haberleşme yedekli olabilir; kodlar dağıtılmamışsa sistem ilk haftadan sonra kapalı kalmaya başlar. Aşağıda hangi kod türünün kime verildiğini, kurma ve çözme rutininin nasıl kurulduğunu ve işten çıkan personelde izlenecek sırayı bulacaksınız.
Kod türleri ve kime verildiği
Paneller arasında adlandırma değişir ama yetki kademeleri benzerdir. Kurulumda şu ayrımı yapmak, sonradan yaşanacak çoğu karışıklığı önler.
| Kod türü | Ne yapabilir | Kime verilir |
|---|---|---|
| Yönetici kodu | Kod ekler, siler, yetki ve saat ayarlarını değiştirir | İşletme sorumlusu, tek ya da iki kişi |
| Kullanıcı kodu | Kurar, çözer, kendi kodunu değiştirir | Binayı açıp kapatan personel |
| Kısıtlı kod | Yalnızca kurar, çözemez | Son çıkan ama sabah açmayacak personel |
| Geçici kod | Belirli süre ya da tek kullanım sonrası düşer | Temizlik, bakım, dış ekip |
| Panik veya baskı kodu | Görünürde çözer, sessiz bildirim gönderir | Zorlanma riski olan noktada çalışan herkes |
Kodların kullanıcı numaralarıyla eşleşmesi önemlidir: panelin olay kaydı kodu değil kullanıcı numarasını yazar. Numaraların kime ait olduğu bir yerde kayıtlı olmazsa olay kaydı okunamaz hâle gelir.
Panik ve baskı kodu nasıl kurulur
Baskı kodu, kapıda zorlanan bir çalışanın sistemi çözmesini sağlar; panel dışarıya karşı normal çözme yapar, merkeze ise ayrı bir bildirim gider. Doğru kurulması üç şeye bağlıdır.
- Kodun normal koddan ayırt edilemez olması. Bazı panellerde baskı kodu, normal kodun son hanesinin bir artırılmasıyla üretilir. Bu yaygın bilindiği için ayrı ve ilgisiz bir kod tanımlamak daha güvenlidir.
- Bildirimin gittiği yerin test edilmesi. Baskı bildirimi normal alarmdan farklı bir kanala düşer; devreye alma sırasında ayrıca denenmelidir. Haberleşme yollarının yedekliliğini alarm sinyali haberleşme yolları yazısında anlatmıştık.
- Sahada sessiz kalması. Baskı kodu siren çalıştırmaz, ekranda uyarı göstermez. Devreye alma testinde ekranın gerçekten sessiz kaldığı görülmelidir.
Panik butonu ise koddan bağımsızdır: kasa altına, resepsiyon tezgâhına ya da yatak başına konan, basıldığında doğrudan bildirim gönderen bir tetiktir. Panik butonu bölgesi her zaman yirmi dört saat bölgesi olarak tanımlanır; sistem kurulu olmasa da çalışır. Butonun yeri de kod kadar önemlidir: oturulan noktadan uzanmadan basılabilecek bir konuma, ama kazayla temas edilmeyecek biçimde takılır. Bölge planı kurulurken bu tetiklerin hangi bölge numarasına bağlandığı yazılı tutulur; aksi hâlde bildirim geldiğinde hangi noktadan geldiği merkezde anlaşılmaz. Bölge numaralarının planlanmasını alarm sisteminde bölge nasıl planlanır yazısında ele almıştık.
Kurma ve çözme rutini
Kod dağıtmak yetmez; sistemin günlük rutine oturması gerekir. Rutini yazarken şu noktalar belirlenir.
- Kim kurar, kim çözer. Son çıkan ve ilk giren kişi isimle değil görevle belirlenir, böylece izin ve vardiya değişiminde boşluk kalmaz.
- Kısmi kurma hangi durumda kullanılır. Gece binada insan varken yalnızca çevre bölgelerinin kurulması kısmi kurma ile yapılır. İç hacim dedektörleri devre dışı kalır, kapı ve pencere korumada kalır.
- Giriş ve çıkış gecikmesi ne kadar. Gecikme kısa olursa her sabah yanlış alarm olur, uzun olursa koruma zayıflar. Süre, kapıdan panele yürüme mesafesine göre ayarlanır.
- Kurulamayan bölge çıkarsa ne yapılır. Açık kalan bir pencere yüzünden sistem kurulmuyorsa, bölgeyi atlayıp kurmak ile kurmayı bırakmak arasındaki karar baştan verilmelidir.
- Yanlış alarm olunca kim arar. Sırayı bilen kişi olmazsa sistem iki yanlış alarmdan sonra kapatılır. Yanlış alarmı azaltma ayarlarını hareket algılama ayarları yazısında topladık.
Personel değişince izlenecek sıra
Kod hijyeni, geçiş kontroldeki kart yönetimiyle aynı mantıkla yürür: yetki verilirken değil geri alınırken hata yapılır. İşten çıkış ya da görev değişiminde sıra şöyledir.
- Ayrılan kişinin kullanıcı kodu silinir, devre dışı bırakılmakla yetinilmez.
- O kişinin bildiği ortak kod varsa değiştirilir; ortak kodun en baştan hiç olmaması tercih edilir.
- Yönetici kodunu bilen kişi ayrılıyorsa yönetici kodu da değiştirilir.
- Olay kaydından son günlerde o kullanıcı numarasıyla yapılan kurma ve çözmelere bakılır.
- Kod listesi güncellenir; hangi numaranın kimde olduğu kayıtlı tutulur.
Kart ve kod yetkisinin yaşam döngüsünü geçiş kontrolde kart yetkisi yazısında ayrıca ele almıştık; alarm kodları da aynı döngüye bağlanmalıdır.
Kısa kontrol listesi
- Ortak tek kod kaldırıldı mı, her kullanıcının kendi kodu var mı?
- Yönetici kodu kaç kişide, bu kişiler kayıtlı mı?
- Baskı kodu tanımlandı mı ve bildirimi test edildi mi?
- Panik butonu bölgeleri yirmi dört saat bölgesi olarak mı tanımlı?
- Giriş ve çıkış gecikmeleri gerçek yürüme mesafesine göre mi ayarlandı?
- Geçici kodlar süresi dolunca gerçekten düşüyor mu?
- Son personel çıkışında kod silme adımı uygulandı mı?
Securus, alarm sistemini devreye alırken kod planını işletmeyle birlikte kurar ve kurma rutinini teslim sırasında sahada denetler.
Etiketler
- alarm sistemi
- kullanici kodu
- panik kodu
- yetki yonetimi