Görüntü gelmemesi, bulanıklık, titreme, yatay bant ve kare düşmesi gibi belirtilerin hangi noktayı işaret ettiğini ve kamerayı değiştirmeden önce hangi kontrollerin yapılacağını anlatıyor.
Bozuk bir kamera görüntüsünde teşhisin ilk adımı arızanın tek kamerada mı yoksa bütün kanallarda mı görüldüğünü belirlemektir. Sorun tek kanalda ise neredeyse her zaman o hattın kendisinde, kameranın gövdesinde ya da o noktanın beslemesindedir; bütün kanallarda görülüyorsa kayıt cihazı, ağ ya da merkezî besleme tarafına bakılır.
Bu ayrımı yapmadan kamera değiştirmek en sık yapılan hatadır. Sahada çok sayıda kamera sağlam olduğu hâlde sökülür; arıza yerinde kaldığı için yeni kamerada da aynı görüntü çıkar. Aşağıdaki sıra, en ucuz ve en hızlı kontrolden başlayarak ilerler.
Teşhise başlarken sorulacak üç soru
Birincisi arızanın ne zaman göründüğüdür. Yalnızca geceleri ortaya çıkan bozulmalar beslemeyi ve kızılötesi aydınlatmayı; yalnızca gündüz görülenler ise lens, güneş ve pozlama ayarlarını işaret eder. İkincisi arızanın sürekli mi aralıklı mı olduğudur: sürekli arıza genellikle fiziksel bir kopukluk, aralıklı arıza ise gevşek bağlantı, ısınma ya da bant genişliği sorunudur. Üçüncüsü son değişikliktir; yeni bir cihaz eklendiyse, yazılım güncellendiyse ya da yakınlarda tadilat yapıldıysa teşhis oradan başlar.
Belirtiye göre olası nedenler
| Belirti | Olası neden | İlk kontrol |
|---|---|---|
| Siyah ekran, kanal hiç gelmiyor | Besleme yok ya da hat kopuk | Kamera uçlarında gerilim, switch port ışığı |
| Görüntü var, aralıklı kesiliyor | Gevşek sonlandırma, kablo zedelenmesi | Konnektör ve priz ucu, kablo güzergâhı |
| Sürekli bulanık | Odak kayması, lens kiri, kubbe camı çizilmiş | Kubbe camı ve lens temizliği |
| Yatay bant, dalgalanma | Besleme gürültüsü, güç hattına yakın güzergâh | Adaptör, topraklama, kablo ayrımı |
| Kare düşmesi, takılma | Ağ darboğazı ya da disk yorgunluğu | Switch yükü, disk sağlık raporu |
| Gece beyaza boğulma | Kızılötesi ışığın cam ya da duvardan yansıması | Kameranın cama ve saçağa mesafesi |
Görüntü hiç gelmiyorsa
Önce beslemeye bakılır. Switch üzerindeki port ışığı yanmıyorsa sorun ya kabloda ya konnektördedir; port ışığı yanıyor ama kamera ağda görünmüyorsa kameranın kendisi ya da adres ayarları incelenir. Kamerayı yerinden sökmeden önce kısa bir deneme yapmak çok vakit kazandırır: aynı kamerayı dolabın yanında kısa bir yama kablosuyla doğrudan switche bağlayın. Burada çalışıyorsa kamera sağlamdır, arıza hattadır.
Koaksiyel altyapıda ise en sık suçlu, yıllar içinde oksitlenmiş uçlardır. Dış mekânda su alan bir ek yeri, aylar sonra görüntüyü aniden değil, kademeli olarak bozar: önce kontrast düşer, sonra kanal tamamen gider.
Bütün kanalların aynı anda gitmesi ise neredeyse hiçbir zaman kameralarla ilgili değildir. Bu durumda sırasıyla kayıt cihazının beslemesi, switchin beslemesi ve varsa ortak sigorta kontrol edilir. Kayıt cihazı açılıyor ama hiçbir kanal gelmiyorsa kameraları besleyen switch büyük olasılıkla güç bütçesini aşmış ve koruma devresine girmiştir; bu hâlde switch üzerindeki port ışıklarının hiçbiri yanmaz. Bir iki kamera çıkarılarak yapılan deneme bu teşhisi dakikalar içinde doğrular.
Bulanıklık, puslu görüntü ve odak kayması
Bulanık görüntünün en sık nedeni arıza değil kirdir. Kubbeli modellerin camı dışarıdan toz, içeriden ise sıcaklık değişiminin bıraktığı film yüzünden puslanır; kamerayı tamamen sökmeden yapılan yüzeysel bir silme işi çözmez. İkinci neden odak kaymasıdır: montaj sırasında elle ayarlanan sabit lensler, titreşimli bir yüzeye takıldıklarında zamanla kayar. Üçüncü neden camın çizilmesidir ve temizlikle geri dönmez, kubbe camının değişmesi gerekir.
Görüntü net olduğu hâlde ayrıntı yetmiyorsa sorun arıza değil tasarımdır: hedef, o kameranın çözünürlüğü ve lensiyle okunamayacak kadar uzaktadır. Hangi mesafede yüz, hangi mesafede plaka okunduğu konusu /blog/kamera-cozunurlugu-ve-lens-odak-uzakligi yazısında ayrıca ele alınıyor.
Titreme, yatay bant ve renk atması
Görüntüde yukarıdan aşağıya akan bantlar ve dalgalanma, çoğunlukla elektriksel gürültünün işaretidir. Üç kaynağı vardır: yorgun ya da niteliksiz bir adaptör, besleme ve veri kablosunun enerji hattıyla uzun mesafe yan yana gitmesi, ve iki ucun farklı noktalardan topraklanması. Çözüm sırası da aynıdır; önce adaptör değiştirilerek denenir, sonra güzergâh ayrılır, en sonunda topraklama gözden geçirilir.
Yapay ışık altındaki iç mekânlarda görülen hızlı titreme ise genellikle kameranın pozlama frekansı ayarının bölgedeki şebeke frekansıyla uyuşmamasından kaynaklanır ve kamera menüsünden düzeltilir; kablo değiştirmek bu arızayı çözmez.
Renk atması, yani görüntünün gün ortasında bile gri ya da mora çalması, iki şeyi işaret eder. Birincisi kameranın gece moduna geçip çıkamamasıdır: kızılötesi filtresinin mekanizması takıldığında görüntü gündüz de siyah beyaz kalır ve bu, kamera menüsünden gündüz modu zorlanarak sınanabilir. İkincisi kamera ile kayıt cihazı arasında görüntü işleme ayarlarının çakışmasıdır; kayıt cihazının kanal ayarları fabrika değerine alındığında görüntü düzeliyorsa sorun kamerada değildir.
Canlı görüntü iyi, kayıt kötüyse
Canlıda akıcı görünen bir kameranın kaydında kare düşmesi varsa darboğaz kamerada değil, kayıt tarafındadır. Üç şey kontrol edilir: kayıt cihazının toplam yazma kapasitesi, diskin sağlık durumu, ve kayıt ayarlarındaki saniyedeki kare ile kalite ayarı. Gözetim için üretilmiş olmayan bir disk, sürekli yazma yükü altında bir süre sonra yavaşlar ve kayıp kayıt üretir. Kayıt cihazının disk raporunda hata sayısı artıyorsa disk arızalanmadan değiştirilmelidir.
Kısa kontrol listesi
- Arıza tek kanalda mı, hepsinde mi? Teşhis bu cevaba göre ikiye ayrılır.
- Yalnızca gece mi görülüyor? Besleme ve kızılötesi tarafına bakın.
- Kamerayı dolabın yanında kısa kabloyla deneyin; çalışıyorsa arıza hattadır.
- Kubbe camını ve lensi sökerek temizleyin, odağı kontrol edin.
- Bant ve titremede sırayla adaptör, güzergâh ve topraklamayı gözden geçirin.
- Kayıt tarafında disk sağlık raporunu ve kare ayarlarını okuyun.
- Yaptığınız her kontrolü not edin; aynı arıza tekrarlarsa bu not teşhisi kısaltır.
Securus kurulumlarında periyodik bakım bu kontrollerin düzenli tekrarı üzerine kuruludur; arızanın çoğu, görüntü tamamen kaybolmadan önce bu adımlarda yakalanabilir.
Etiketler
- ariza teshisi
- bakim
- goruntu kalitesi
- kamera sistemi